Strona główna  /  Podatki za granicą  /  Jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Podatki za granicą
Dokumenty do rozliczenia podatkowego

Podwójne opodatkowanie w spółce z o.o. wynika z połączenia CIT płaconego przez spółkę oraz PIT pobieranego od dywidendy wypłaconej wspólnikowi. Legalne ograniczenie tego obciążenia polega zwykle na wypłacie środków za rzeczywistą pracę, usługę, najem albo udostępnienie praw, które spełniają warunki kosztu uzyskania przychodu. Taka transakcja musi być potrzebna spółce, właściwie udokumentowana i rozliczona według ceny rynkowej.

Na czym polega podwójne opodatkowanie w spółce z o.o.?

Spółka z o.o. rozlicza podatek dochodowy od osób prawnych, czyli CIT, od dochodu ustalonego po uwzględnieniu podatkowych kosztów. W zależności od spełnienia warunków ustawowych stosuje stawkę 9% albo 19%. Jeżeli po zapłacie CIT wspólnicy zdecydują o wypłacie zysku w formie dywidendy, osoba fizyczna płaci od niej zasadniczo 19% PIT.

Podatek pojawia się więc na dwóch poziomach. Nie oznacza to jednak, że każda wypłata ze spółki musi być dywidendą. Wynagrodzenie za pracę, usługę, najem lub przeniesienie praw może być dla spółki kosztem, jeżeli spełnia wymogi wynikające z przepisów o CIT. Obniża wtedy dochód spółki przed opodatkowaniem, a wspólnik rozlicza własny przychód według zasad właściwych dla wybranej formy.

Jak wypłacać środki ze spółki bez rozliczania ich jako dywidendy?

Nie istnieje jedna metoda właściwa dla każdej firmy. Inaczej wygląda sytuacja wspólnika, który zarządza spółką, inaczej osoby świadczącej usługi specjalistyczne, a jeszcze inaczej właściciela nieruchomości wynajmowanej spółce. Najczęściej analizuje się następujące rozwiązania:

  • Wynagrodzenie z tytułu powołania – członek zarządu może otrzymywać wynagrodzenie na podstawie uchwały wspólników. Dla spółki jest ono kosztem, a po stronie członka zarządu podlega opodatkowaniu według skali PIT. Z wynagrodzeniem wiąże się także składka zdrowotna, której aktualne zasady trzeba sprawdzić przed wdrożeniem rozwiązania.
  • Umowa o pracę – może obejmować obowiązki pracownicze, na przykład marketing, sprzedaż albo księgowość, jeżeli są rzeczywiście odrębne od wykonywania funkcji członka zarządu. Zapewnia ochronę pracowniczą, ale zwykle wiąże się z pełnymi składkami ZUS i wyższym kosztem zatrudnienia.
  • Umowa zlecenia lub umowa o dzieło – nadaje się do konkretnych, faktycznie wykonywanych czynności, które nie są jedynie powtórzeniem obowiązków wspólnika lub zarządu. Umowa o dzieło może nie powodować składek na ubezpieczenia, a przy utworach spełniających warunki ustawowe możliwe jest zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu.
  • Najem lub dzierżawa – wspólnik może wynająć spółce potrzebne biuro, magazyn, samochód, maszynę albo inny składnik majątku. Spółka rozpoznaje wydatek jako koszt, a wspólnik rozlicza przychód z najmu na własnych zasadach.
  • Współpraca B2B – wspólnik prowadzący działalność może świadczyć na rzecz spółki usługi lub dostarczać towary. Faktura nie przesądza jednak o podatkowym koszcie. Potrzebne są realne świadczenia, gospodarcze uzasadnienie i prawidłowe rozliczenie relacji między podmiotami.
  • Licencje i prawa autorskie – wynagrodzenie za korzystanie z programu, projektu, dokumentacji lub innego prawa może być kosztem spółki. Preferencja po stronie twórcy wymaga jednak, aby przedmiot umowy rzeczywiście mieścił się w katalogu objętym przepisami o prawach autorskich.

Poniższe zestawienie pokazuje ogólny kierunek analizy. Ostateczne obciążenia zależą między innymi od rodzaju umowy, statusu wspólnika, wysokości wynagrodzenia i aktualnych przepisów:

Metoda Obciążenia wspólnika Korzyść dla spółki Warunek zastosowania
Powołanie do zarządu PIT według skali i składka zdrowotna Wynagrodzenie może być kosztem CIT Uchwała i rzeczywiste wykonywanie funkcji
Umowa o pracę PIT oraz składki ZUS pracownika i pracodawcy Koszt wynagrodzenia i narzutów Realny stosunek pracy i odrębny zakres obowiązków
Umowa zlecenia PIT, a w wielu przypadkach także składki ZUS Wynagrodzenie może pomniejszać dochód spółki Samodzielne, faktycznie wykonane czynności
Umowa o dzieło PIT, zwykle bez składek, jeśli spełnia warunki dzieła Koszt wykonania dzieła Konkretny rezultat, odbiór i dokumentacja
Najem prywatny Podatek od przychodu z najmu według właściwych zasad Czynsz może być kosztem spółki Rzeczywista potrzeba i rynkowa stawka

Jakie dokumenty i warunki chronią koszt podatkowy?

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT koszt musi zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła i nie może należeć do wydatków wyłączonych przez ustawę. Sam przelew na konto wspólnika nie spełnia tego warunku.

Spółka powinna wykazać, że świadczenie było realne i potrzebne w działalności. Przy usługach przydatne będą umowa, opis zakresu prac, raporty lub protokoły odbioru, korespondencja, faktury i dowody wykonania. Przy najmie trzeba określić przedmiot umowy, sposób korzystania z niego oraz wysokość czynszu.

Cena musi odpowiadać warunkom rynkowym. Zawyżone wynagrodzenie może zostać wyłączone z kosztów, a zaniżona cena również może rodzić konsekwencje podatkowe. Przy transakcjach z podmiotem powiązanym trzeba uwzględnić także obowiązki w zakresie cen transferowych, jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki.

Optymalizacja podatkowa dotyczy prawidłowego ułożenia rzeczywistych relacji gospodarczych. Nie polega na tworzeniu fikcyjnych umów ani na wypłacaniu pieniędzy bez związku z działalnością spółki.

Jedyny wspólnik i członek zarządu – szczególna ostrożność

Transakcja między spółką a członkiem zarządu wymaga właściwej reprezentacji zgodnie z art. 210 Kodeksu spółek handlowych. Jeżeli jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, czynność prawna między nim a spółką co do zasady wymaga formy aktu notarialnego. Brak tej formy może podważyć skuteczność czynności i możliwość zaliczenia wydatku do kosztów.

Przed zawarciem umowy trzeba więc ustalić, kto reprezentuje spółkę, czy potrzebna jest uchwała wspólników oraz czy czynność nie dotyczy obowiązków, które wspólnik wykonuje wyłącznie z racji posiadania udziałów lub pełnienia funkcji w zarządzie. Ryzyko dotyczy także tak zwanych ukrytych dywidend, czyli wydatków pozornie związanych z usługą, lecz w rzeczywistości służących transferowi zysku do wspólnika.

Przed wdrożeniem rozwiązania warto przejść przez następujące etapy:

  1. Określ, jakiego świadczenia spółka rzeczywiście potrzebuje i kto ma je wykonać.
  2. Wybierz formę prawną wypłaty oraz sprawdź jej skutki w PIT, CIT i ZUS.
  3. Ustal rynkowe wynagrodzenie na podstawie porównywalnych ofert, stawek lub wyceny.
  4. Przygotuj umowę, uchwały i dokumenty potwierdzające wykonanie świadczenia.
  5. Zweryfikuj reprezentację spółki, w szczególności przy transakcji z jedynym wspólnikiem.

CIT estoński jako alternatywa dla klasycznego modelu

Spółka z o.o. może rozważyć ryczałt od dochodów spółek, nazywany CIT estońskim, jeżeli spełnia warunki ustawowe. W tym modelu opodatkowanie jest co do zasady odroczone do momentu dystrybucji zysku lub wystąpienia innych zdarzeń wskazanych w przepisach. Nie jest to całkowite zniesienie podatku, lecz inny sposób i moment jego rozliczenia.

Jak podejść do optymalizacji bez ryzyka?

Wynagrodzenie za powołanie, praca, usługi, najem i prawa autorskie mogą ograniczyć ciężar związany z dywidendą, ale tylko wtedy, gdy odpowiadają realiom biznesu. Najpierw należy przeanalizować potrzeby spółki, zakres pracy wspólnika, poziom rynkowych stawek i konsekwencje składkowo-podatkowe. Przy bardziej złożonych strukturach wskazana jest konsultacja z doradcą podatkowym lub prawnikiem oraz bieżąca weryfikacja zmian przepisów.


Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przed zastosowaniem opisanych rozwiązań należy przeprowadzić indywidualną analizę sytuacji spółki i skonsultować ją z profesjonalnym doradcą.

Redakcja program-pit.org.pl

Program-pit to poradnik podatkowy. Wyjaśniamy, jak rozliczyć PIT i skorzystać z ulg, jak opodatkowana jest sprzedaż, darowizna i spadek oraz jak sprawdzić podatek od nieruchomości w swojej gminie. Piszemy też o podatkach w firmie i o rozliczeniach z zagranicą. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady doradcy podatkowego.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?