Osoby fizyczne płacą podatek od nieruchomości w czterech ratach – do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Firmy oraz inne podmioty rozliczające podatek samodzielnie wpłacają go co miesiąc, do 15. dnia miesiąca, a podatek za styczeń – do 31 stycznia. Po nabyciu nieruchomości trzeba złożyć informację IN-1 albo deklarację DN-1 w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?
Obowiązek podatkowy powstaje co do zasady od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiło zdarzenie uzasadniające opodatkowanie. Może nim być zakup nieruchomości, ustanowienie użytkowania wieczystego albo objęcie nieruchomości w posiadanie.
Przykład: jeżeli akt przenoszący własność mieszkania lub działki podpisano w marcu, podatek jest należny od 1 kwietnia. Sam fakt podpisania aktu nie oznacza więc, że podatek trzeba zapłacić natychmiast. Najpierw należy zgłosić nieruchomość właściwemu organowi podatkowemu.
Do sytuacji, które mogą spowodować powstanie albo zmianę obowiązku podatkowego, należą:
- nabycie gruntu, budynku, lokalu lub budowli,
- ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu,
- rozpoczęcie posiadania nieruchomości lub obiektu budowlanego,
- zakończenie budowy albo rozpoczęcie użytkowania budynku przed jego całkowitym wykończeniem.
W przypadku nowo wybudowanego budynku lub budowli obowiązek powstaje 1 stycznia roku następującego po roku zakończenia budowy albo rozpoczęcia użytkowania obiektu przed wykończeniem. Jeżeli budowę zakończono w lipcu 2025 roku, podatek od nowego obiektu będzie należny od 1 stycznia 2026 roku.
Obowiązek wygasa z końcem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające opodatkowanie, na przykład po sprzedaży nieruchomości.
Do kiedy płaci się podatek od nieruchomości?
Terminy zależą od statusu podatnika. Osoba fizyczna otrzymuje decyzję ustalającą wysokość podatku od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Firma i osoba prawna obliczają podatek samodzielnie oraz wpłacają go bez oczekiwania na decyzję urzędu.
Osoba fizyczna płaci podatek w następujących terminach:
| Rata | Termin płatności | Sposób ustalenia kwoty |
|---|---|---|
| I rata | do 15 marca | kwota wskazana w decyzji |
| II rata | do 15 maja | kwota wskazana w decyzji |
| III rata | do 15 września | kwota wskazana w decyzji |
| IV rata | do 15 listopada | kwota wskazana w decyzji |
Jeżeli roczna kwota podatku nie przekracza 100 zł, nie dzieli się jej na raty. Całość trzeba zapłacić w terminie pierwszej raty, czyli do 15 marca.
| Podatnik | Termin zapłaty | Sposób rozliczenia |
|---|---|---|
| Osoba fizyczna | 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada | Podatek ustala urząd w decyzji |
| Osoba prawna lub firma | Do 15. dnia każdego miesiąca, za styczeń do 31 stycznia | Podatnik oblicza podatek samodzielnie |
| Osoba fizyczna we współwłasności z firmą | Jak osoba prawna, miesięcznie | Składa deklarację DN-1, a nie informację IN-1 |
Jak zgłosić nieruchomość do urzędu?
Właściwym organem podatkowym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Termin na zgłoszenie wynosi 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniającej powstanie lub zmianę obowiązku podatkowego.
Po zakupie nieruchomości postępuj według następujących kroków:
- Ustal datę zdarzenia, od którego powstaje obowiązek podatkowy, na przykład datę podpisania aktu notarialnego.
- Wypełnij informację IN-1, jeśli jesteś osobą fizyczną, albo deklarację DN-1, jeśli rozliczasz podatek jako osoba prawna, jednostka organizacyjna lub spółka niemająca osobowości prawnej.
- Dołącz wymagane załączniki, jeżeli formularz ich wymaga, na przykład dane o przedmiotach opodatkowania lub zwolnieniach.
- Złóż dokument w urzędzie w ciągu 14 dni – osobiście, pocztą albo elektronicznie przez ePUAP lub e-Doręczenia, zgodnie z kanałami udostępnianymi przez właściwy urząd.
- Osoba fizyczna czeka na decyzję z kwotą podatku, a firma oblicza należność samodzielnie i wpłaca ją w ustawowych terminach.
Jeżeli w trakcie roku zmieni się sposób wykorzystania nieruchomości, jej powierzchnia albo własność, trzeba złożyć aktualizację lub korektę w ciągu 14 dni od wystąpienia zmiany. Osoby prawne składają DN-1 co roku, co do zasady do 31 stycznia. Osoba fizyczna nie składa ponownie IN-1 każdego roku, jeśli nie zmieniły się dane wpływające na podatek.
Na co uważać przy współwłasności i spóźnieniu?
Przy współwłasności obowiązek podatkowy ma charakter solidarny. Oznacza to, że urząd może żądać całej należności od jednego współwłaściciela, od kilku osób albo od wszystkich. Współwłaściciel, który zapłacił więcej niż odpowiada jego udziałowi, może później domagać się rozliczenia z pozostałymi.
Jeżeli nieruchomość jest jednocześnie we współwłasności osoby fizycznej i osoby prawnej, rozliczenie odbywa się na zasadach właściwych dla osób prawnych. Osoba fizyczna składa wtedy DN-1 i płaci podatek miesięcznie.
Przekroczenie 14-dniowego terminu na zgłoszenie może prowadzić do odpowiedzialności karnoskarbowej. Spóźnienie nie zwalnia też z obowiązku zapłaty podatku za okres, w którym obowiązek już powstał. W razie złożonej współwłasności, korekty lub wątpliwości co do daty powstania obowiązku warto skontaktować się z wydziałem podatków lokalnych właściwej gminy.
Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch terminów: 14 dni na zgłoszenie nieruchomości oraz terminów samej zapłaty. Osoba fizyczna płaci według decyzji w czterech ratach, a firma rozlicza podatek samodzielnie co miesiąc.
Artykuł ma charakter informacyjny. W konkretnych sprawach decydują przepisy Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, decyzja organu podatkowego oraz uchwała gminy właściwej dla położenia nieruchomości.