Strona główna  /  PIT i ulgi  /  Ulga rehabilitacyjna – co można odliczyć w ramach rozliczenia?

Ulga rehabilitacyjna – co można odliczyć w ramach rozliczenia?

PIT i ulgi
Osoba z niepełnosprawnością

Ulga rehabilitacyjna pozwala odliczyć od dochodu lub przychodu określone wydatki na rehabilitację oraz ułatwienie codziennego funkcjonowania. Nie odlicza się jej od podatku, a katalog kosztów jest zamknięty. Wydatki dzielą się na nielimitowane, limitowane do 2280 zł rocznie oraz leki rozliczane według odrębnej zasady.

Czym jest ulga rehabilitacyjna i kto może z niej skorzystać?

Z ulgi może skorzystać osoba z niepełnosprawnością, która poniosła wydatek związany z rehabilitacją albo ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Prawo do odliczenia ma także podatnik utrzymujący osobę z niepełnosprawnością, jeżeli spełnione są warunki dotyczące pokrewieństwa i dochodów tej osoby.

Podstawą jest odpowiedni dokument, na przykład orzeczenie o jednym z trzech stopni niepełnosprawności, decyzja o przyznaniu renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo socjalnej. W przypadku dziecka przed ukończeniem 16. roku życia potrzebne jest orzeczenie o niepełnosprawności. Samo pobieranie emerytury lub renty nie wystarcza.

Jeżeli ulgę rozlicza opiekun, osoba z niepełnosprawnością pozostająca na jego utrzymaniu musi spełnić ustawowy limit dochodów. W rozliczeniu za 2026 rok wynosi on 23 741,88 zł. Przy ustalaniu tej kwoty nie uwzględnia się między innymi zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego oraz dodatkowych rocznych świadczeń dla emerytów i rencistów.

Jakie wydatki można odliczyć?

Ustawa o PIT wymienia konkretne rodzaje kosztów. Nie wystarczy więc, że wydatek ma związek ze zdrowiem lub został poniesiony przez osobę z niepełnosprawnością.

Kategoria Limit odliczenia Przykład
Wydatki nielimitowane Faktycznie poniesiona kwota Adaptacja mieszkania, turnus, zabieg rehabilitacyjny
Wydatki limitowane Faktyczny koszt, nie więcej niż 2280 zł rocznie dla danej kategorii Samochód, pies asystujący, przewodnik, środki chłonne
Leki Nadwyżka ponad 100 zł w każdym miesiącu Przy wydatku 240 zł odliczeniu podlega 140 zł

Limit 2280 zł nie jest jednym limitem dla całej ulgi. Dotyczy odrębnie określonych kategorii wydatków. Koszty nielimitowane można rozliczyć w pełnej wysokości, jeżeli zostały faktycznie poniesione i prawidłowo udokumentowane.

Wydatki nielimitowane – co można odliczyć w pełnej wysokości?

W tej grupie rozlicza się rzeczywisty koszt, bez ustawowego górnego limitu. Wydatek musi jednak odpowiadać potrzebom wynikającym z niepełnosprawności.

Do wydatków nielimitowanych należą w szczególności:

  • Adaptacja i wyposażenie mieszkania lub domu – na przykład likwidacja barier architektonicznych, przystosowanie łazienki albo montaż rozwiązań ułatwiających poruszanie się.
  • Przystosowanie pojazdu mechanicznego do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
  • Wyroby medyczne ujęte w ustawowym wykazie oraz wyposażenie potrzebne do ich używania.
  • Indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia rehabilitacyjne ułatwiające wykonywanie czynności życiowych, z wyłączeniem zwykłego sprzętu gospodarstwa domowego.
  • Turnusy rehabilitacyjne oraz pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, rehabilitacji leczniczej, opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym.
  • Zabiegi rehabilitacyjne i leczniczo-rehabilitacyjne, także wykonywane prywatnie, jeżeli spełniają warunki ulgi.
  • Opieka pielęgniarska w domu nad osobą z niepełnosprawnością w czasie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz określone usługi opiekuńcze.
  • Tłumacz języka migowego, kolonie i obozy dla dzieci oraz młodzieży z niepełnosprawnością, a także określone koszty transportu.

Remont mieszkania można rozliczyć tylko w zakresie, w jakim służy przystosowaniu lokalu do konkretnej niepełnosprawności. Zwykłe odświeżenie mieszkania nie daje automatycznie prawa do odliczenia. Podobnie zakup urządzenia wymaga oceny jego funkcji i związku z potrzebami danej osoby.

Wydatki limitowane i leki – jak działają limity?

Limit 2280 zł na wybrane wydatki

Do kwoty 2280 zł rocznie można odliczyć wydatki na:

  • pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne majtki, podkłady i wkłady anatomiczne,
  • opłacenie przewodnika osoby niewidomej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa albo osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonej do I grupy,
  • utrzymanie psa asystującego,
  • używanie samochodu osobowego.

W przypadku samochodu pojazd musi być własnością lub współwłasnością osoby z niepełnosprawnością albo podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę lub dziecko z niepełnosprawnością przed ukończeniem 16. roku życia. W limicie mogą mieścić się między innymi paliwo, naprawy, wymiana opon i ubezpieczenie.

Limit 2280 zł stosuje się osobno do każdej kategorii. Jeżeli podatnik korzysta zarówno z samochodu, jak i psa asystującego, może rozliczać oba rodzaje wydatków do właściwego limitu. Nie można natomiast podwoić limitu samochodowego tylko dlatego, że podatnik jest jednocześnie osobą z niepełnosprawnością i opiekunem innej osoby z niepełnosprawnością.

Leki – odliczenie nadwyżki ponad 100 zł miesięcznie

Leki rozlicza się osobno za każdy miesiąc. Warunkiem jest zalecenie lekarza specjalisty dotyczące stałego albo czasowego stosowania leków. Nie muszą one być bezpośrednio związane ze schorzeniem, na podstawie którego wydano orzeczenie.

Odliczeniu podlega tylko kwota przekraczająca 100 zł w konkretnym miesiącu. Przykład dla czterech miesięcy wygląda tak:

Miesiąc Wydatek na leki Kwota odliczenia
Marzec 90 zł 0 zł
Kwiecień 150 zł 50 zł
Maj 300 zł 200 zł
Czerwiec 245 zł 145 zł

Łącznie w tym przykładzie odliczeniu podlega 395 zł. Nie sumuje się wydatków z całego roku i nie odejmuje jednej kwoty 100 zł. Obliczenie wykonuje się oddzielnie dla każdego miesiąca.

Wydatki na leki rozliczaj miesięcznie. Kwota 100 zł jest progiem dla każdego miesiąca, a nie dla całego roku.

Jak udokumentować wydatki?

Zasadą jest posiadanie dokumentu potwierdzającego poniesienie kosztu. Dokument powinien pozwalać ustalić, kto zapłacił, kiedy dokonano płatności, komu zapłacono, jaka była kwota oraz czego dotyczył wydatek.

Typ wydatku Wymagany dokument Uwagi
Sprzęt, zabiegi, turnus, adaptacja mieszkania Faktura, rachunek, dowód wpłaty lub potwierdzenie przelewu Dokument powinien wskazywać nabywcę i przedmiot usługi lub zakupu
Leki Faktura lub inny dokument identyfikujący nabywcę, lek i kwotę Zwykły anonimowy paragon może nie wystarczyć
Samochód, pies asystujący, przewodnik Brak obowiązku wykazywania wysokości wydatku dokumentem Urząd może żądać dowodów prawa do ulgi, na przykład certyfikatu psa

Paragon może być wykorzystany, jeżeli towarzyszy mu oświadczenie podatnika o poniesieniu wydatku i dokumentacja pozwala ustalić wymagane dane. W praktyce faktura imienna jest bezpieczniejszym dowodem.

Jeżeli wydatek poniósł opiekun, dokument może być wystawiony na niego albo na osobę z niepełnosprawnością pozostającą na jego utrzymaniu. Wydatków na przewodnika, psa asystującego i używanie samochodu nie trzeba dokumentować co do wysokości, ale trzeba móc wykazać spełnienie warunków ulgi. Może to oznaczać konieczność wskazania danych przewodnika albo przedstawienia certyfikatu psa asystującego.

Na co uważać?

Najczęstsze błędy wynikają z traktowania ulgi jako ogólnego odliczenia wszystkich kosztów leczenia. Nie można odliczyć:

  • zwykłych wizyt lekarskich i badań, jeżeli nie są zabiegami rehabilitacyjnymi lub leczniczo-rehabilitacyjnymi,
  • operacji chirurgicznych, jeżeli nie mieszczą się w ustawowym katalogu wydatków rehabilitacyjnych,
  • zwykłego sprzętu gospodarstwa domowego, nawet jeśli korzysta z niego osoba z niepełnosprawnością,
  • wydatku, który nie należy do żadnej kategorii wymienionej w ustawie o PIT,
  • części kosztu sfinansowanej lub zwróconej przez PFRON, NFZ, zakładowy fundusz rehabilitacji albo inne źródło.

Jeżeli wydatek kosztował 5000 zł, a dofinansowanie wyniosło 3000 zł, można rozliczyć najwyżej 2000 zł, o ile dany koszt podlega uldze. Nie odlicza się kwoty zwróconej ani sfinansowanej z zewnętrznych środków.

Jak rozliczyć ulgę w PIT?

Ulgę wykazuje się w załączniku PIT/O. Następnie kwotę przenosi się do odpowiedniego zeznania głównego, na przykład PIT-37, PIT-36 albo PIT-28.

  1. Sprawdź, czy masz wymagane orzeczenie lub czy spełniasz warunki opiekuna osoby z niepełnosprawnością.
  2. Podziel wydatki na nielimitowane, limitowane oraz leki rozliczane miesięcznie.
  3. Pomniejsz koszty o otrzymane dofinansowania i zwroty.
  4. Zsumuj prawidłowo obliczone kwoty i wpisz je w PIT/O, a następnie przenieś do zeznania głównego.

Ulga przysługuje przy dochodach opodatkowanych według skali podatkowej oraz przychodach rozliczanych ryczałtem, na zasadach przewidzianych w przepisach. Nie można jej odliczyć od dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym. Niewykorzystanej części ulgi nie przenosi się na kolejne lata, jeżeli dochód lub przychód był zbyt niski.

Najważniejsze rozróżnienie jest proste: wydatki nielimitowane rozlicza się w wysokości faktycznie poniesionej, wybrane koszty mają osobny limit 2280 zł, a leki wymagają obliczenia miesięcznej nadwyżki ponad 100 zł. W każdym przypadku wydatek musi należeć do ustawowego katalogu i nie może być sfinansowany z innego źródła.


Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku nietypowego sprzętu, kosztownej adaptacji mieszkania lub wątpliwości co do zakwalifikowania wydatku warto sprawdzić aktualne przepisy ustawy o PIT albo skonsultować sprawę z doradcą podatkowym.

Redakcja program-pit.org.pl

Program-pit to poradnik podatkowy. Wyjaśniamy, jak rozliczyć PIT i skorzystać z ulg, jak opodatkowana jest sprzedaż, darowizna i spadek oraz jak sprawdzić podatek od nieruchomości w swojej gminie. Piszemy też o podatkach w firmie i o rozliczeniach z zagranicą. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady doradcy podatkowego.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?