Strona główna  /  Sprzedaż i podatki  /  Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat – jaki podatek zapłacić?

Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat – jaki podatek zapłacić?

Sprzedaż i podatki
Ogłoszenie o sprzedaży mieszkania

Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat co do zasady oznacza 19% podatku PIT od dochodu, a nie od całej ceny sprzedaży. Okres liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Podatku można nie zapłacić, jeśli przychód zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w terminie 3 lat. Sprzedaż trzeba wykazać w PIT-39, nawet gdy podatek ostatecznie wyniesie 0 zł.

Jak liczyć 5 lat od zakupu mieszkania?

Pięcioletni termin nie biegnie od dnia podpisania aktu notarialnego. Liczy się go od końca roku kalendarzowego, w którym mieszkanie zostało nabyte albo wybudowane. W praktyce pierwszy rok tego okresu zaczyna się 1 stycznia roku następującego po nabyciu.

Jeżeli mieszkanie kupiono w dowolnym dniu 2021 roku, pięć pełnych lat upływa z końcem 2026 roku. Sprzedaż bez PIT z tytułu odpłatnego zbycia będzie możliwa od 1 stycznia 2027 roku.

Przykłady przedstawia tabela:

Rok nabycia Rok, w którym mija 5 lat Sprzedaż bez PIT możliwa od
2020 2025 1 stycznia 2026 r.
2021 2026 1 stycznia 2027 r.
2022 2027 1 stycznia 2028 r.
2023 2028 1 stycznia 2029 r.

Po upływie tego okresu sprzedaż prywatnego mieszkania nie podlega PIT z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Nie trzeba wtedy składać PIT-39 dotyczącego tej transakcji.

Od czego oblicza się podatek od sprzedaży mieszkania?

Stawka wynosi 19% dochodu. Nie jest to 19% ceny sprzedaży. Dochód ustala się, odejmując od przychodu koszty uzyskania przychodu oraz koszty odpłatnego zbycia.

Uproszczony wzór wygląda następująco:

dochód = przychód ze sprzedaży – koszty

podatek = dochód × 19%

Przykładowo, mieszkanie kupiono za 500 000 zł, a udokumentowane nakłady zwiększające jego wartość wyniosły 20 000 zł. Sprzedaż za 650 000 zł daje w uproszczeniu dochód w wysokości 130 000 zł. Podatek bez zastosowania zwolnienia wyniósłby 24 700 zł.

Przy obliczeniach trzeba uwzględnić wydatki, które mogą pomniejszyć dochód:

Wydatek Czy może być kosztem? Jak go potwierdzić?
Cena nabycia mieszkania Tak Akt notarialny lub umowa
Opłaty notarialne i sądowe Zwykle tak, jeśli pozostają w związku z nabyciem lub sprzedażą Faktura, rachunek, akt notarialny
Podatek PCC Tak, gdy został poniesiony przy nabyciu Potwierdzenie zapłaty
Remont i modernizacja Tak, jeśli nakłady zwiększyły wartość nieruchomości Faktury i inne dokumenty
Prowizja pośrednika Może pomniejszać przychód ze zbycia Faktura lub rachunek

Sam opis wydatków w zeznaniu nie wystarczy. Dokumenty powinny pozwalać ustalić, czego dotyczył wydatek i kiedy został poniesiony. Zakres niektórych prac remontowych i wykończeniowych może budzić spory, dlatego przy dużych kwotach warto zweryfikować kwalifikację przed złożeniem zeznania.

Ulga mieszkaniowa – jak nie zapłacić podatku?

Sprzedaż przed upływem pięciu lat nie musi prowadzić do zapłaty PIT. Ulga mieszkaniowa pozwala zwolnić z podatku dochód w części odpowiadającej przychodowi wydanemu na własne cele mieszkaniowe.

Wydatki można ponosić od dnia sprzedaży do końca trzech lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym doszło do zbycia. Jeżeli mieszkanie sprzedano w czerwcu 2026 roku, środki można wydatkować do 31 grudnia 2029 roku.

Do celów mieszkaniowych mogą należeć między innymi:

  • Zakup mieszkania, domu, udziału w nieruchomości albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
  • Zakup gruntu przeznaczonego pod budowę własnego domu.
  • Budowa, rozbudowa, przebudowa lub remont własnego lokalu albo domu.
  • Spłata kredytu lub pożyczki mieszkaniowej wraz z odsetkami, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Nie wystarczy samo zadeklarowanie zamiaru zakupu nieruchomości. Wydatek musi zostać rzeczywiście poniesiony w ustawowym terminie i mieć związek z własnymi potrzebami mieszkaniowymi. Sam zakup lokalu inwestycyjnego albo nieruchomości przeznaczonej wyłącznie na wynajem może być oceniany odmiennie, zależnie od okoliczności. Interpretacje Dyrektora KIS pokazują, że takie sprawy wymagają analizy konkretnego sposobu wykorzystania lokalu.

Jeżeli na cele mieszkaniowe zostanie przeznaczony cały przychód ze sprzedaży, cały dochód może zostać objęty zwolnieniem. Wydanie tylko części przychodu oznacza zwolnienie proporcjonalne. Przykładowo, przy przychodzie 600 000 zł i wydatkach mieszkaniowych wynoszących 300 000 zł zwolniona może być połowa dochodu.

Na wypadek pytań urzędu skarbowego należy zachować przede wszystkim:

  • Akt notarialny potwierdzający nabycie i sprzedaż nieruchomości.
  • Faktury za remont, materiały i prace budowlane.
  • Potwierdzenia zapłaty za zakup nowej nieruchomości lub działki.
  • Zaświadczenia bankowe i potwierdzenia spłaty kredytu.
  • Dokumenty potwierdzające opłaty notarialne, sądowe i podatek PCC.

PIT-39 – jakie formalności trzeba spełnić?

PIT-39 jest zeznaniem służącym do rozliczenia odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Składa się go do 30 kwietnia roku następującego po roku sprzedaży. Można zrobić to elektronicznie, osobiście w urzędzie skarbowym albo przesyłką pocztową.

Jeżeli sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat, zeznanie trzeba złożyć także wtedy, gdy nie ma dochodu albo podatnik planuje skorzystać z ulgi mieszkaniowej.

Rozliczenie można przeprowadzić w kilku krokach:

  1. Ustal rok nabycia mieszkania i sprawdź, czy pięcioletni termin już upłynął.
  2. Jeżeli sprzedaż nastąpiła wcześniej, oblicz przychód, koszty i dochód.
  3. Sprawdź, jaka część przychodu zostanie wydana na własne cele mieszkaniowe.
  4. Wypełnij i złóż PIT-39 do 30 kwietnia następnego roku.
  5. Jeżeli powstanie podatek, zapłać go w tym samym terminie.

W zeznaniu wykazuje się między innymi przychód ze sprzedaży, koszty jego uzyskania, dochód oraz część dochodu objętą zwolnieniem. Dokumentów nie trzeba zwykle dołączać do formularza, ale należy je przechowywać na wypadek weryfikacji.

Jeśli podatnik zadeklarował ulgę, ale nie wyda środków w wymaganym terminie albo wyda ich mniej, powinien skorygować PIT-39. Niewykorzystana część dochodu podlega opodatkowaniu, a zaległość może wiązać się z odsetkami za zwłokę.

Kiedy podatek nie występuje?

Podatek od sprzedaży mieszkania może nie wystąpić w kilku sytuacjach:

  • Sprzedaż nastąpiła po upływie pięciu lat liczonych od końca roku nabycia.
  • Sprzedaż nastąpiła wcześniej, ale nie powstał dochód po uwzględnieniu prawidłowych kosztów.
  • Cały przychód został przeznaczony w terminie na własne cele mieszkaniowe.
  • Na cele mieszkaniowe wydano część przychodu, więc zwolniona jest odpowiednia część dochodu.

Brak podatku nie zawsze oznacza brak formalności. Przy sprzedaży przed upływem pięciu lat PIT-39 trzeba złożyć także przy stracie albo zerowym dochodzie.

Spadek i darowizna – jak liczyć termin?

Przy sprzedaży mieszkania odziedziczonego w spadku pięcioletni okres liczy się od końca roku, w którym nieruchomość nabył albo wybudował spadkodawca. Nie zaczyna się on od dnia śmierci ani od dnia formalnego nabycia spadku przez spadkobiercę.

Jeżeli rodzic kupił mieszkanie w 2015 roku, a dziecko odziedziczyło je w 2026 roku, sprzedaż może być wolna od PIT, ponieważ pięcioletni okres liczony od nabycia przez rodzica już upłynął.

Darowizna jest odmienna od spadku. Co do zasady przy darowiźnie punktem odniesienia jest rok, w którym nieruchomość nabyła osoba obdarowana. Przy nietypowej historii własności, kilku darczyńcach lub wcześniejszym dziedziczeniu warto sprawdzić dokumenty i sposób nabycia przed rozliczeniem.

Najważniejsze są trzy daty i kwoty: rok nabycia, przychód ze sprzedaży oraz udokumentowane koszty. Dopiero na tej podstawie można ustalić, czy wystąpi dochód, wysokość podatku i zakres ulgi mieszkaniowej.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Przepisy i ich interpretacja mogą się zmieniać, dlatego przy dużych kwotach, spadku, darowiźnie lub wątpliwościach dotyczących wydatków mieszkaniowych warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym.

Redakcja program-pit.org.pl

Program-pit to poradnik podatkowy. Wyjaśniamy, jak rozliczyć PIT i skorzystać z ulg, jak opodatkowana jest sprzedaż, darowizna i spadek oraz jak sprawdzić podatek od nieruchomości w swojej gminie. Piszemy też o podatkach w firmie i o rozliczeniach z zagranicą. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady doradcy podatkowego.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?