Abolicja podatkowa to historyczny mechanizm, który funkcjonował w Polsce w latach 2002–2007. Obecnie właściwym terminem jest ulga abolicyjna – odliczenie dla polskich rezydentów uzyskujących określone dochody za granicą. Odliczenie jest co do zasady limitowane do 1360 zł rocznie.
Czym jest abolicja podatkowa i czy nadal istnieje?
Historyczna abolicja podatkowa miała wyrównywać różnice w opodatkowaniu dochodów zagranicznych wynikające z różnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Obowiązywała w latach 2002–2007, dlatego nie jest dziś aktualnym mechanizmem, z którego podatnik może skorzystać na zasadach przewidzianych dla tamtego rozwiązania.
Współcześnie osoby szukające informacji o „abolicji podatkowej” najczęściej mają na myśli ulgę abolicyjną. Pozwala ona zmniejszyć różnicę między podatkiem obliczonym metodą proporcjonalnego odliczenia a podatkiem, który wynikałby z zastosowania metody wyłączenia z progresją.
Abolicja podatkowa a ulga abolicyjna – czym się różnią?
| Cecha | Abolicja podatkowa | Ulga abolicyjna |
|---|---|---|
| Okres obowiązywania | Mechanizm historyczny działający w latach 2002–2007 | Współczesne rozwiązanie stosowane przy rozliczaniu określonych dochodów zagranicznych |
| Cel | Wyrównanie skutków mniej korzystnych zasad opodatkowania dochodów zagranicznych | Zmniejszenie różnicy między metodą proporcjonalnego odliczenia a wyłączeniem z progresją |
| Sposób rozliczenia | Wymagała odrębnej procedury i złożenia wniosku | Wykazuje się ją w zeznaniu podatkowym oraz załączniku PIT/O |
| Limit | Nie stosuje się do niej obecnego limitu ulgi abolicyjnej | Co do zasady obowiązuje limit 1360 zł rocznie, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach |
Czym jest ulga abolicyjna i kogo dotyczy?
Ulga abolicyjna dotyczy polskiego rezydenta podatkowego, który uzyskuje określone dochody zagraniczne rozliczane w Polsce metodą proporcjonalnego odliczenia. Przy tej metodzie zagraniczny dochód podlega opodatkowaniu w Polsce, ale od polskiego podatku można odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie nie może przekroczyć tej części polskiego podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód zagraniczny.
Następnie można obliczyć ulgę abolicyjną jako różnicę między podatkiem według metody proporcjonalnego odliczenia a podatkiem, który byłby należny przy metodzie wyłączenia z progresją:
ulga abolicyjna = podatek według metody proporcjonalnego odliczenia – podatek według metody wyłączenia z progresją
Ulga może dotyczyć między innymi dochodów zagranicznych z:
- pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy
- umowy zlecenia, umowy o dzieło albo kontraktu menedżerskiego
- pozarolniczej działalności gospodarczej
Samo uzyskanie dochodu za granicą nie wystarcza. Znaczenie ma rodzaj dochodu, właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz metoda przewidziana dla danego państwa i źródła przychodu. Ulga nie przysługuje przy dochodach rozliczanych metodą wyłączenia z progresją, takich jak wskazane w materiałach dochody z pracy w Niemczech.
Limit ulgi abolicyjnej i wyjątki
Limit ulgi abolicyjnej wynosi 1360 zł rocznie. Ograniczenie stosuje się do rozliczeń począwszy od 2021 roku. Limit nie oznacza, że każdy podatnik odliczy dokładnie 1360 zł. Jeżeli różnica między metodami wynosi 500 zł, odliczeniu podlega 500 zł. Gdy różnica nie występuje, ulga nie przysługuje.
Limit 1360 zł – roczne odliczenie nie może co do zasady przekroczyć tej kwoty. Wyjątek może dotyczyć określonych dochodów z pracy lub usług wykonywanych poza terytorium lądowym państw, na przykład przez marynarzy, pilotów lub personel pokładowy.
O zastosowaniu wyjątku nie decyduje sama nazwa zawodu. Trzeba sprawdzić rodzaj przychodu oraz miejsce faktycznego wykonywania pracy lub usług. W przypadku dochodów objętych wyjątkiem odliczenie może obejmować całą obliczoną różnicę między metodami. Pozostałe warunki nadal muszą być spełnione, w tym polska rezydencja podatkowa i zastosowanie metody proporcjonalnego odliczenia.
Ulga jest wykazywana w załączniku PIT/O. Zagraniczny dochód i podatek zapłacony za granicą wykazuje się, zależnie od rodzaju zeznania, także w formularzu PIT/ZG.
Jak sprawdzić, czy przysługuje mi ulga?
Prawo do ulgi można wstępnie zweryfikować w kilku krokach:
- Sprawdź, czy masz polską rezydencję podatkową. Znaczenie może mieć centrum interesów osobistych lub gospodarczych w Polsce albo pobyt przekraczający 183 dni w roku, z uwzględnieniem właściwej umowy międzynarodowej.
- Znajdź umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartą między Polską a państwem, w którym uzyskałeś dochód.
- Ustal, czy dla danego rodzaju dochodu obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia, a nie metoda wyłączenia z progresją.
- Sprawdź źródło przychodu, miejsce wykonywania pracy oraz limit 1360 zł, a następnie wykaż ulgę w odpowiednim zeznaniu i załączniku PIT/O.
Przepisy dotyczące dochodów zagranicznych zależą od państwa, rodzaju przychodu i aktualnego brzmienia umowy, także po uwzględnieniu zmian wynikających z konwencji MLI. Przy wątpliwościach dotyczących rezydencji, kilku państw albo pracy wykonywanej na morzu lub w powietrzu warto sprawdzić aktualne objaśnienia Ministerstwa Finansów oraz art. 27g ustawy o PIT.
Najkrócej: abolicja podatkowa jest pojęciem historycznym, a obecnie stosuje się ulgę abolicyjną. Dotyczy ona wybranych dochodów zagranicznych rozliczanych metodą proporcjonalnego odliczenia, a jej standardowy limit wynosi 1360 zł rocznie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne przepisy, właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz stanowisko organów podatkowych.