Strona główna  /  Spadki i darowizny  /  Kto płaci podatek od darowizny: darczyńca czy obdarowany?

Kto płaci podatek od darowizny: darczyńca czy obdarowany?

Spadki i darowizny
Podatnik w urzędzie skarbowym

Podatek od darowizny płaci obdarowany, a nie darczyńca. To osoba, która otrzymała pieniądze, rzecz albo prawo majątkowe, odpowiada za sprawdzenie obowiązku podatkowego, zgłoszenie darowizny i zapłatę podatku, jeśli powstanie należność. Darczyńca nie jest podatnikiem tego podatku.

Jakie obowiązki ma obdarowany?

Darowizna zwiększa majątek osoby, która ją otrzymuje. Z tego powodu to obdarowany rozlicza podatek od spadków i darowizn na zasadach określonych w ustawie z 28 lipca 1983 r. Nie każda darowizna oznacza jednak konieczność zapłaty.

Obdarowany powinien ustalić przede wszystkim stopień pokrewieństwa z darczyńcą, wartość otrzymanego majątku oraz wcześniejsze darowizny od tej samej osoby z bieżącego roku i pięciu poprzednich lat. Do jego obowiązków należy:

  • Sprawdzenie kwoty wolnej obowiązującej w danej grupie podatkowej.
  • Zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 albo SD-3, jeżeli przepisy tego wymagają.
  • Zapłata podatku od nadwyżki ponad kwotę wolną, jeśli darowizna nie korzysta z pełnego zwolnienia.

Przy darowiźnie nieruchomości umowę sporządza się w formie aktu notarialnego. W takiej sytuacji podatek, jeśli jest należny, pobiera notariusz. Nie zmienia to zasady, że ekonomicznie obciążenie dotyczy obdarowanego.

Grupy podatkowe i kwoty wolne

Wysokość kwoty wolnej zależy od relacji między darczyńcą a obdarowanym. Limity uwzględniają łączną wartość nabycia od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz w pięciu poprzednich latach.

Grupa podatkowa Kto należy? Kwota wolna
I grupa Małżonek, rodzice, dzieci, wnuki, dziadkowie, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa, pasierb, ojczym i macocha 36 120 zł
II grupa Między innymi ciotki, wujowie, bratankowie, siostrzeńcy, małżonkowie rodzeństwa 27 090 zł
III grupa Pozostałe osoby, w tym znajomi i osoby niespokrewnione 5 733 zł

Podatek oblicza się od nadwyżki ponad właściwą kwotę wolną. Stawki zależą od grupy podatkowej i wysokości tej nadwyżki. Darczyńca nie płaci tego podatku niezależnie od wartości przekazanego majątku.

Kiedy działa zwolnienie dla grupy 0?

Najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia, określanego jako grupa 0. Należą do niej między innymi małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha. Zwolnienie nie działa jednak automatycznie w każdej sytuacji.

Aby zachować prawo do zwolnienia przy darowiźnie wymagającej zgłoszenia, obdarowany powinien:

  • Złożyć formularz SD-Z2 we właściwym urzędzie skarbowym.
  • Dotrzymać terminu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
  • Przy darowiźnie pieniężnej zachować dowód przekazania środków na rachunek bankowy, rachunek płatniczy albo przekazem pocztowym, gdy jest wymagany.
  • Uwzględnić wcześniejsze darowizny od tej samej osoby, ponieważ mogą wpływać na obowiązek zgłoszenia.

Jeżeli darowizna przekracza kwotę wolną, a obdarowany nie zgłosi jej w terminie, może utracić zwolnienie i rozliczać ją według zasad właściwych dla I grupy podatkowej. Przy darowiznach opodatkowanych, które przekraczają limit i nie zostały przekazane aktem notarialnym, stosuje się formularz SD-3, składany co do zasady w ciągu miesiąca od powstania obowiązku podatkowego.

Najważniejsze jest więc rozróżnienie stron umowy: darczyńca przekazuje majątek, natomiast obdarowany odpowiada za zgłoszenie i ewentualną zapłatę podatku.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przy darowiznach o dużej wartości lub nietypowej sytuacji rodzinnej warto skonsultować się z doradcą podatkowym albo właściwym urzędem skarbowym.

Redakcja program-pit.org.pl

Program-pit to poradnik podatkowy. Wyjaśniamy, jak rozliczyć PIT i skorzystać z ulg, jak opodatkowana jest sprzedaż, darowizna i spadek oraz jak sprawdzić podatek od nieruchomości w swojej gminie. Piszemy też o podatkach w firmie i o rozliczeniach z zagranicą. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady doradcy podatkowego.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?