Na ryczałcie składkę zdrowotną ustala się na podstawie przychodu netto, czyli bez podatku VAT. Chodzi o przychód podatkowy wykazywany dla celów ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a nie kwotę brutto z faktury. Przychód ten pomniejsza się także o opłacone składki na ubezpieczenia społeczne, jeśli nie zostały wcześniej zaliczone do kosztów lub odliczone od dochodu.
Jaki przychód bierze się pod uwagę?
Przychodem z działalności są co do zasady kwoty należne, nawet jeśli kontrahent jeszcze ich nie zapłacił. Przy sprzedaży opodatkowanej VAT podatek należny nie jest jednak przychodem przedsiębiorcy. Dlatego faktura na 12 300 zł brutto, obejmująca 2300 zł VAT, daje 10 000 zł przychodu do celów podatkowych i do ustalania progu składki zdrowotnej.
Przed ustaleniem podstawy wymiaru składki należy uwzględnić także następujące zasady:
- VAT nie powiększa przychodu – w ewidencji przychodów ujmuje się kwoty netto, bez podatku od towarów i usług.
- Opłacone składki społeczne pomniejszają przychód – chodzi o składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, o ile nie zostały rozliczone w inny sposób.
- Sprzedaż środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie jest uwzględniana przy ustalaniu przychodu decydującego o progu składki zdrowotnej.
- Znaczenie ma sposób ustalania przychodu podatkowego – w określonych przypadkach stosuje się także przepisy dotyczące metody kasowej.
W praktyce nie należy więc porównywać z progami kwot brutto z faktur. Trzeba analizować przychód podatkowy narastająco od początku roku, po uwzględnieniu dopuszczalnych pomniejszeń.
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku
W 2026 roku składka zdrowotna ryczałtowca wynosi 9% podstawy wymiaru. Podstawa zależy od przychodu uzyskanego od początku roku kalendarzowego. Do obliczeń przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 roku, wraz z wypłatami z zysku, czyli 9228,64 zł.
| Wysokość przychodu | Miesięczna podstawa wymiaru | Kwota składki zdrowotnej |
|---|---|---|
| Do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 5537,18 zł | 498,35 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 100% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 9228,64 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 16 611,55 zł | 1495,04 zł |
Jeżeli przychód narastająco przekroczy kolejny próg, wyższą podstawę stosuje się za miesiąc, w którym doszło do przekroczenia. Limity nie są proporcjonalnie zmniejszane za miesiące, w których działalność nie była prowadzona.
Uproszczone rozliczenie i wyrównanie roczne
Ryczałtowiec może w 2026 roku ustalać miesięczną składkę na podstawie przychodów z poprzedniego roku, pomniejszonych o opłacone składki społeczne. Z takiego uproszczenia można skorzystać po spełnieniu warunków, w szczególności gdy działalność była prowadzona przez cały poprzedni rok.
Uproszczona podstawa obowiązuje przez kolejne miesiące roku, niezależnie od bieżących wahań przychodu. Po zakończeniu roku trzeba jednak wykonać roczne rozliczenie w dokumentach składanych za kwiecień następnego roku. Za 2026 rok nastąpi to w rozliczeniu za kwiecień 2027 roku. Jeżeli rzeczywisty przychód netto po pomniejszeniach spowodował wejście do wyższego progu, powstanie obowiązek dopłaty różnicy.
Najważniejsza zasada jest prosta: przychód do składki zdrowotnej na ryczałcie ustala się bez VAT, a następnie pomniejsza o kwalifikowane składki społeczne.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
