Podatek na zasadach ogólnych oblicza się od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów, według skali 12% i 32%. Do 120 000 zł podstawy stosuje się stawkę 12%, a od nadwyżki ponad ten próg – 32%. Podatek pomniejsza się o roczną kwotę zmniejszającą w wysokości 3600 zł, a zaliczki wylicza się narastająco od początku roku.
Podatek na zasadach ogólnych – szybka ściąga
Zasady ogólne oznaczają opodatkowanie według skali podatkowej. W działalności gospodarczej podatek PIT dotyczy dochodu, a nie całej wartości sprzedaży. Dochód ustala się jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodów.
| Podstawa obliczenia podatku | Podatek | Kwota zmniejszająca |
|---|---|---|
| Do 120 000 zł | 12% podstawy | 3600 zł rocznie |
| Powyżej 120 000 zł | 14 400 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł | Uwzględniona w kwocie 14 400 zł |
Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł. Wynikająca z niej kwota zmniejszająca podatek to 30 000 zł × 12%, czyli 3600 zł rocznie. Przy rozliczeniach miesięcznych można ją uwzględniać w wysokości 300 zł za miesiąc, jeżeli podatnik ma do tego podstawę. Nie wolno jednak odejmować 3600 zł w każdym miesiącu.
Jak obliczyć zaliczkę na podatek krok po kroku?
Zaliczka jest obliczana narastająco. Oznacza to, że w każdym miesiącu lub kwartale bierzesz pod uwagę przychody, koszty i odliczenia od początku roku, a następnie odejmujesz zaliczki rozliczone wcześniej.
Przed rozpoczęciem obliczeń przygotuj dane dotyczące:
- przychodów osiągniętych od początku roku,
- kosztów uzyskania przychodów ujętych w tym samym okresie,
- zapłaconych składek społecznych, jeśli nie zostały ujęte w kosztach,
- zaliczek należnych lub wpłaconych za poprzednie miesiące albo kwartały.
- Ustal dochód – odejmij koszty uzyskania przychodów od przychodów narastająco od początku roku.
- Ustal podstawę opodatkowania – pomniejsz dochód o podlegające odliczeniu składki społeczne oraz inne odliczenia od dochodu. Podstawę zaokrągla się do pełnych złotych.
- Oblicz podatek należny od początku roku – do podstawy nieprzekraczającej 120 000 zł zastosuj wzór: podstawa × 12% – 3600 zł. Jeżeli podstawa przekracza 120 000 zł, zastosuj wzór: 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.
- Ustal zaliczkę za dany okres – od podatku należnego od początku roku odejmij sumę zaliczek za poprzednie miesiące lub kwartały.
Wzór można zapisać następująco:
Zaliczka do wpłaty = podatek należny narastająco – zaliczki za poprzednie okresy
Jeżeli wynik przekracza 1000 zł, wpłacie podlega obliczona różnica. Zaliczka za dany miesiąc lub kwartał jest zaokrąglana do pełnych złotych.
Co uwzględnić w dochodzie i podstawie opodatkowania?
Przychód z działalności gospodarczej obejmuje kwoty należne w związku ze sprzedażą towarów lub usług, także wtedy, gdy kontrahent jeszcze ich nie zapłacił. Koszty uzyskania przychodów to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu, zachowania albo zabezpieczenia jego źródła, prawidłowo udokumentowane i niezawarte w ustawowym katalogu wyłączeń. Dane te wykazuje się między innymi w KPiR.
Przy obliczeniach trzeba rozdzielić koszty od odliczeń od dochodu. Składka ujęta w kosztach nie może być drugi raz odliczona od dochodu. Najważniejsze zasady dotyczące składek są następujące:
- składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe mogą zostać odliczone od dochodu albo zaliczone do kosztów,
- składki społeczne rozlicza się w okresie, w którym zostały zapłacone,
- składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy mogą być ujmowane w kosztach uzyskania przychodów,
- składka zdrowotna nie pomniejsza dochodu i nie jest kosztem uzyskania przychodów przy skali podatkowej.
Najczęstszy błąd polega na obliczaniu podatku od dochodu z jednego miesiąca. Przy zaliczkach na zasadach ogólnych należy sumować dane od początku roku. Dopiero po ustaleniu podatku narastająco odejmuje się wcześniejsze zaliczki.
Przykład obliczenia zaliczki
Załóżmy, że od początku roku przychody wynoszą 90 000 zł, a koszty uzyskania przychodów 30 000 zł. Dochód wynosi więc 60 000 zł. Jeżeli podatnik zapłacił 5000 zł składek społecznych i nie ujął ich w kosztach, podstawa opodatkowania wynosi 55 000 zł.
Podatek należny od początku roku oblicza się tak:
55 000 zł × 12% – 3600 zł = 3000 zł
Jeżeli w poprzednich okresach nie było zaliczek, kwota 3000 zł stanowi zaliczkę narastającą, z uwzględnieniem zasad dotyczących obowiązku wpłaty. Jeżeli wcześniej wpłacono 1800 zł, bieżąca zaliczka wyniesie 1200 zł.
Kiedy zapłacić zaliczkę na podatek?
Przedsiębiorca może rozliczać zaliczki miesięcznie albo kwartalnie, jeżeli spełnia warunki do stosowania rozliczeń kwartalnych. Termin przypada na 20. dzień miesiąca następującego po rozliczanym miesiącu lub kwartale.
| Wariant | Termin płatności | Kto może stosować |
|---|---|---|
| Zaliczki miesięczne | Do 20. dnia następnego miesiąca | Podatnicy rozliczający się standardowo |
| Zaliczki kwartalne | Do 20. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału | Mali podatnicy i podatnicy rozpoczynający działalność |
| Zaliczki uproszczone | Do 20. dnia następnego miesiąca | Podatnicy spełniający warunki ustawowe na podstawie wcześniejszych zeznań |
Mały podatnik to przedsiębiorca, którego przychody ze sprzedaży wraz z VAT w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro, po przeliczeniu według zasad ustawowych. Zaliczki wpłaca się na indywidualny rachunek podatkowy. Wybór kwartalnego sposobu wpłat wykazuje się w zeznaniu rocznym.
Kiedy powstaje obowiązek wpłaty?
Nie trzeba wpłacać zaliczki, jeżeli podatek należny od dochodu osiągniętego od początku roku, pomniejszony o sumę wcześniejszych zaliczek, nie przekracza 1000 zł. Gdy różnica przekroczy 1000 zł, wpłaca się ją w wysokości ustalonej według narastającego obliczenia.
Po zakończeniu roku przedsiębiorca rozlicza podatek w zeznaniu PIT-36, składanym co do zasady do 30 kwietnia następnego roku. Zaliczki wpłacane w trakcie roku są tylko częściowymi wpłatami na poczet podatku rocznego, dlatego w zeznaniu może powstać dopłata albo nadpłata.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przy nietypowych rozliczeniach, wielu źródłach dochodu, korektach składek lub rozliczaniu straty warto zweryfikować wyliczenia na podstawie aktualnych przepisów ustawy o PIT albo skonsultować je z księgowym lub doradcą podatkowym.
